Φόβητρο των Βρυξελλών και του Βερολίνου αποτελούν τα κόμματα της ελληνικής και ισπανικής ριζοσπαστικής αριστεράς, ΣΥΡΙΖΑ και PODEMOS, τα οποία εγκατέλειψαν την ρητορική περί εξόδου από το ευρώ ή της μη αποπληρωμής του χρέους και βρίσκονται προ των πυλών της εξουσίας.
Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ευρώπη … Ακούγοντας διάφορες προειδοποιήσεις σε πολλές από τις πρωτεύουσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με το κίνημα της ριζοσπαστικής αριστεράς στην Ελλάδα και την Ισπανία, η περίφημη πρώτη φράση του Κομμουνιστικού Μανιφέστου γίνεται και πάλι πιο επίκαιρη από ποτέ.
Προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ έναντι των άλλων κομμάτων στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου δίνουν οι δημοσκοπήσεις. Προβάδισμα και στο κίνημα Podemos δίνουν οι δημοσκοπήσεις για τις ισπανικές εκλογές το Νοέμβριο του 2015. Ως εκ τούτου, υπάρχει μια ολοένα αυξανόμενη ανησυχία στις Βρυξέλλες και κυρίως στο Βερολίνο, όπου σύμφωνα με το Der Spiegel η καγκελαρία “κρίνει σχεδόν αναπόφευκτη την έξοδο της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ”, εάν η νέα κυβέρνηση “εγκαταλείψει τη αυστηρή ευρωπαϊκή δημοσιονομική γραμμή.” Άλλοι δίνουν περισσότερο έμφαση σε ένα πιθανό φαινόμενο ντόμινο. “Ο κίνδυνος αυτή τη φορά δεν είναι οικονομικός, αλλά πολιτικός”, λέει σε κύριο άρθρο της, η εφημερίδα La Repubblica της ιταλικής κεντροαριστεράς, η οποία υποστηρίζει τη ρεφορμιστική πολιτική του Ματέο Ρέντζι.
Μπροστά στον άκρατο λαϊκισμό της ακροδεξιάς που βλέπει εχθρικά μετανάστες και ευρώ και που θεριεύει στον ευρωπαϊκό βορρά, μια εξέγερση βαμμένη με φωτεινό κόκκινο και αποχρώσεις του πράσινου γεννιέται στο νότο. Αρνείται τις αυστηρές πολιτικές λιτότητας που τους επιβλήθηκαν βίαια και είχαν ως αποτέλεσμα στην Ελλάδα, ένας στους δύο νέους να είναι άνεργος, το ΑΕΠ της χώρας να μειωθεί κατά 26% σε πέντε χρόνια, αλλά το χρέος να παραμείνει σταθερό. “Στη δημοκρατία δεν χωρούν εκβιασμοί”, υπενθυμίζει ο Αλέξης Τσίπρας, ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ. Ενώ ο ομόλογός του, ηγέτης των Podemos, Pablo Iglesias, είναι αποφασισμένος να κατατροπώσει “την καταπίεση της Ευρώπης και του ΔΝΤ”.
«Υπάρχει ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ της ρητορικής τους και του προγράμματός τους», σημειώνει ο Μαρκ Λαζάρ, ερευνητής στο Κέντρο Ιστορίας και Πολιτικών Επιστημών στο Παρίσι, ο οποίος τονίζει ότι πέρα από τις καινοτόμες πολιτικές δομές, τα προγράμματα τους βασίζονται στα πρότυπα του Κεϊνς, της σοσιαλδημοκρατίας της δεκαετίας του ’60 και του ’70. Οι Podemos αναφέρονται πλέον περισσότερο στον Σουηδό ρεφορμιστή Ούλοφ Πάλμε παρά στον επαναστάτη Ούγκο Τσάβες. Όσο για τον ΣΥΡΙΖΑ, εάν κερδίσει τις εκλογές, δεν θα έχει τα μέσα για να κυβερνήσει μόνος του.
Όσο πιο κοντά πλησιάζουν στην εξουσία, τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και οι Podemos, αρχίζουν να αναθεωρούν, προς το πιο συντηρητικό, τις φιλοδοξίες τους. Για παράδειγμα, το θέμα της εξόδου της χώρας από το ευρώ έχει τελειώσει για τον ΣΥΡΙΖΑ. “Υπήρχε μια εποχή όπου επικρατούσε μια τάση υπέρ της επιστροφής στη δραχμή. Αυτό το θέμα έχει πλέον λήξει: θα παραμείνουμε στη ζώνη του ευρώ”, δήλωσε πριν από μερικές ημέρες στην Libération ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ,Γιώργος Σταθάκης, πιθανότατα και υπουργός Οικονομικών μιας κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν τίθεται επίσης θέμα για το “πάγωμα” των δόσεων. Ποιος είναι ο στόχος τώρα; Η επαναδιαπραγμάτευση ενός βιώσιμου χρέους.
Μια δύσκολη πρόκληση, αν αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χρεωθούν τη ζημία οι φορολογούμενοι των χωρών που δάνεισαν στην Ελλάδα. Και ειδικά στη Γερμανία, όπου ούτε η καγκελάριος Μέρκελ, ούτε η κοινή γνώμη είναι έτοιμοι να “πληρώσουν” για τους Έλληνες.
Στο ίδιο μήκος κύματος και οι Podemos της Ισπανίας, παρά το γεγονός ότι το ισπανικό χρέος είναι πολύ μικρότερο σε σχέση με αυτό της Ελλάδας, έβαλαν στην άκρη τις θέσεις τους περί μη αποπληρωμής του χρέους και προτείνουν τη δημιουργία ενός συστήματος για την εξασφάλιση χαμηλών επιτοκίων δανεισμού για τις χώρες που δεν μπορούν πλέον να χρηματοδοτούνται από τις αγορές, ή το μπορούν αλλά με πολύ υψηλό κόστος. Αυτή την πρόταση μάλιστα, την συμμερίζονται και πολλοί οικονομολόγοι στην Ευρώπη.
Τέλος, ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει να υποστηρίζει ότι πρέπει να τεθεί ένα τέρμα στη λιτότητα και να αυξηθεί ο κατώτατος μισθός, αλλά εστιάζει επίσης στην μεταρρύθμιση του κράτους και στην καταπολέμηση της γραφειοκρατίας….θέματα που θα μπορούσαν να γοητεύσουν τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι Podemos με τη σειρά τους, διεκδικούν την συνταξιοδότηση στα 65 έτη, φορολογικές μεταρρυθμίσεις και καθιέρωση της 35ωρης εργασίας….
